Osman Çeviksoy / Röportajlar

 

Osman ÇEVİKSOY İle AYB Edebiyat Akademisi Hakkında Söyleşi

 

Mustafa ŞAHİN - Osman ÇEVİKSOY İle AYB Edebiyat Akademisi Hakkında Söyleşi

Mustafa ŞAHİN -  ( Sayı 32 ) Kasım 2011

 

 

 

Mustafa ŞAHİN: Merhaba sayın hocam. AYB yönetim kurulu üyesi ve AYB Edebiyat Akademisi Başkanı olarak sizden AYB hakkında kısaca bilgi alabilir miyiz?

Osman ÇEVİKSOY: Merhaba. Avrasya Yazarlar Birliği beş yıl önce kuruldu. Kısa geçmişine rağmen kalıcı, ses getirici ve çok önemli ulusal ve uluslar arası faaliyetlerde bulundu. Birkaç örnek vermek gerekirse, şunları sayabiliriz: Kaşgarlı Mahmut’un 1000. doğum yılında (2008’de) uluslar arası Hikâye yarışması düzenledi ve sonuçlandırdı. Dört kez Türk dünyası edebiyat dergileri kongresi düzenledi. İki kez Türk lehçeleri arasında çeviri sempozyumu ve atölyesi düzenledi. Aralıksız her ay Kardeş Kalemler dergisini çıkardı. Üç aylık hakemli Dil Araştırmaları dergisini çıkarmaya devam etti. Bengü Yayıncılık aracılığıyla yayınladığı çeviri eserlerin sayısı kırkı buldu. Üç yıldır çeşitli dallarda yazarlık atölyeleri açtı. Bunlara benzer daha pek çok faaliyet…

Mustafa ŞAHİN: Yazarlık atölyeleri hakkında bilgi verir misiniz?

Osman ÇEVİKSOY: Yazarlık atölyeleri bizim önemsediğimiz faaliyetlerden biri. AYB Edebiyat Akademisinin de en önemli faaliyeti. Şimdilik sadece Ankara ve çevresiyle sınırlı… Gelecekte uluslar arası boyuta taşınabilir. Türk Dünyası Edebiyat Akademisi çatısı altında niçin daha çok sayıda atölye açılmasın? Bu konuda talep var ve biz bunu gerçekleştirmenin yollarını arıyoruz.

Şimdilik gönlüne yazar olma sevdası düşmüş ve yazarlığın çilesine talip olan arkadaşlarımızla çalışmalarımızı Ankara’da sürdürüyoruz. Çalışmalarımız kelimelerle oyun şeklinde oluyor. Ama çok ciddi, yorucu ama zevkli bir oyun… Bazen öfkeleniyor, kavga ihtiyacı bile duyuyoruz. Ama hiç sıkılmıyoruz. Bin kere bozuyor, bin kere yeniden kuruyor, sonunda tanımlanması imkânsız bir huzuru yaşıyoruz. Çünkü üretiyoruz. Belki kusurları da olan ama bizim olan, orijinal olan eserler üretiyoruz. Ve bunları, AYB Edebiyat Akademisi sitesinde, başka kültür ve edebiyat sitelerinde, dergilerde sıcağı sıcağına yayınlıyoruz. Geçtiğimiz yıllarda Edebiyat Ufku’nda da atölye çalışmaları sırasında ürettiğimiz hikâyelerden epeyce yayınladık.

Mustafa ŞAHİN: AYB yazarlık atölyeleri ne zamandan beri faaliyette?

Osman ÇEVİKSOY: Atölye çalışmalarına başlayışımız 2008 – 2009 dönemiydi. Kasım 2011’de ise dördüncü dönem çalışmalarımıza başlayacağız.

Mustafa ŞAHİN: Hangi alanlarda faaliyet gösteriyorsunuz?

Osman ÇEVİKSOY: Şimdilik hikâye, şiir, deneme olmak üzere üç türde atölye çalışmaları yapıyoruz. İleride birkaç tür daha eklemeyi düşünüyoruz.

Mustafa ŞAHİN: Hoca ihtiyacını nasıl karşılıyorsunuz?

Osman ÇEVİKSOY: Yönetim kurulumuzdaki hemen herkes hoca… Üyelerimizden pek çoğu da çeşitli üniversitelerde fiilen hocalık yapmaktadırlar. Hoca sıkıntımız yok. Ancak biz atölye derslerine girecek kişilerin eğitimciliklerine ek olarak ders verecekleri türde başarılı eserler de vermiş olmalarını önemsiyoruz. Bu bakımdan şanslı da sayılırız. Şiirde Ali Akbaş gerçekten de herkesin tanıdığı, Türk dünyasında “2011Yılının Edebiyat Adamı” seçilmiş, çok sayıda ödülleri bulunan büyük bir şair, büyük bir isim… Dil ve deneme alanında Hüseyin Özbay, her yazısıyla okuyucusunu farklı âlemlere, farklı estetik yaklaşımlara, farklı kabul ve retlere taşıyabilen müthiş bir kalem… Düşüncede kıvraklığın, dilde hâkimiyetin, kelimede samimiyetin, belki de asıl önemlisi perspektifte özgürlün ve özgünlüğün zirvelerinde korkusuz dolaşan gerçek bir deneme yazarı…

Hikâyede meslek hayatı boyunca öğretmenliğin ve yazı yazmanın dışında hiçbir iş yapmamış olan ben… Şimdiye kadar atölye çalışmalarının içinde biz üçümüz mutlaka olduk. Bizden sonra da atölye çalışmalarına, yine bu atölyelerde yetişen hocaların devam edeceğine inanıyoruz.

Mustafa ŞAHİN: Alınan mesafe nedir?

Osman ÇEVİKSOY: Bize göre alınan mesafe yeterli ve güzeldir. Azımsanamayacak sayıda bilinçli, eleştiren, yorumlayan okuyucular yetiştirdik. Azımsanmayacak sayıda yetenek sahibi insan bulup –ya da onlar bizi buldu- hikâye, deneme yazarı olarak, şair olarak bu insanların önünü açtık. Onları, edebiyat dünyasıyla tanıştırdık. Şimdiden bazı dergi, gazete ve sitelerin yazı kadrolarında yerlerini alanlar oldu. Bu sonuçlar, alınan mesafenin hiç de küçük olmadığını göstermez mi?

Mustafa ŞAHİN: Yazar okulunda sertifika veriliyor mu?

Osman ÇEVİKSOY: Katılım belgesi veriyoruz.

Mustafa ŞAHİN: Katılım belgesi neyi ifade ediyor ve kullanım alanı var mı?

Osman ÇEVİKSOY: Katılım belgesi, kişinin çalışmalarımıza hangi dönem katıldığını gösterir. Kullanım alanı var mı, yok mu, bilmiyorum. Ülkemizde yazarlık bir meslek sayılmadığı için, verdiğimiz belge bir mesleği edindiğine dair bir belge değil. Bu yüzden de bu belgenin bir yerlerde kullanılabileceğini sanmıyorum. Ancak kişi, atölye çalışmaları sırasında kazandıklarını hayatının her döneminde, her anında kullanabilir.

Mustafa ŞAHİN: Yazarlık atölyesi katılımcılara ne sağlıyor?

Osman ÇEVİKSOY: Aslında bu soruyu atölyelere devam edip katılım belgesi alan arkadaşlara sormak gerekir. Bu kişilerle yapılacak söyleşilerin yazarlık konusunda ciddi düşünceleri, ciddi hevesleri olan insanlar için de faydalı olacağına inanıyorum.

Mustafa ŞAHİN: Başlayıp devam ettiremeyenler var mı? Sizce neden?

Osman ÇEVİKSOY: Elbette var. Bir hevesle gelip, işin ciddiyetini kavradıktan sonra başaramayacaklarını anlayınca bırakanlar var. Bunların yaptıkları yanlış da sayılmaz. Bunun yanında yazar olamayacağını anladığı halde “hiç değilse iyi bir okuyucu olurum” diye düşünüp sonuna kadar devam edenler var. Bunların yaptığı da yanlış değil.

Mustafa ŞAHİN: Atölye çalışmalarına başlangıcından bu güne kadar devam edenler var mı?

Osman ÇEVİKSOY: Yok. Çünkü en fazla iki dönem devam etme hakkı tanıyoruz. Sonraki dönemlerde ancak konuğumuz olarak, yazar arkadaşımız olarak dilerlerse bizi ziyarete gelirler, çalışmalarımıza katılırlar, dilemezlerse gelmezler, katılmazlar. Ancak dostluğumuz, yardımlaşmamız devam eder.

Mustafa ŞAHİN: Yazar atölyesinden kalfalık veya ustalığa yükselerek ders vermeye başlayan var mı?

Osman ÇEVİKSOY: Daha çok yeniyiz. Ustalaşan arkadaşlarımız var. Henüz ders veren yok. Az önce de söylediğim gibi ders vermeye başlayanlar da olacak. Atölyelerin devamlılığı için bu şart gibi…

Mustafa ŞAHİN: Yazar atölyesinden yetişip eserleri yayınlananlar var mı?

Osman ÇEVİKSOY: Elbette… Son iki dönem içinde “Kardeş Hikâyeler Kardeş Şiirler, Kardeş Sesler 2011” adlarıyla iki ortak kitap, “Gün Geceye Düştü, İnsan Tükenince” adlarıyla iki müstakil hikâye kitabı, “Fesleğen Senin Kokundur” adıyla bir müstakil şiir kitabı olmak üzere Türk edebiyatına toplam beş kitap kazandırdık. Bu kitaplarda üçü müstakil kitap sahibi yirmiye yakın yazarın imzası var. Yani atölyelerimizde yetişen yazar ve şairlerin kitapları AYB’ ye bağlı Bengü Yayınları arasında çıkıyor. Bildiğim kadarıyla Türkiye’de bunun ikinci bir örneği yok.

Mustafa ŞAHİN: Atölye için katılım şartları nelerdir?

Osman ÇEVİKSOY: Genel şart; on sekiz yaşını doldurmuş olmak. Bir de başvuru belgesindeki özel şartları kabul etmek.

Mustafa ŞAHİN: Bir ücret talep ediliyor mu ve kurs süresince masraflar oluyor mu?

Osman ÇEVİKSOY: Bir ücret talep ediliyor. Ancak talep edilen ücret, takviye kurslarına giden bir ilköğretim öğrencisinin herhangi bir dershaneye bir ders için ödediği ücretle bile kıyaslanamayacak kadar küçük, sembolik bir ücrettir. O da dört taksitte alınıyor. Öğrencilere indirim uygulanıyor. Kurs süresince katılımcıların ulaşım, çay, kahve, arada bir fotokopi gibi kişisel masraflarının dışında herhangi bir masrafları olmuyor.

Mustafa ŞAHİN: İsteyenler birçok alanda atölye çalışmalarına katılabilirler mi ve bunun faydası olur mu?

Osman ÇEVİKSOY: İsteyenler üç atölyenin üçüne de katılabilirler. Zaten pek çoğu böyle yapıyor. Çünkü çalışmalarımız birbirini desteklemenin ötesinde birbirini tamamlar nitelikte. Bu nedenle atölye çalışmalarını çakıştırmıyoruz. Birden fazla atölye çalışmasına katılmak kesinlikle faydalı...

Mustafa ŞAHİN: Bir yerlerden destek veya teşvik alıyor musunuz?

Osman ÇEVİKSOY: Evet. Ankara Millî Eğitim Müdürlüğüyle protokol imzaladık. Geçen yıl bizim atölye çalışmalarımızı bütün okullara duyurdu. Bu duyuruyu okuyup gelen öğretmen katılımcılarımız oldu. Milli Kütüphane Başkanlığı atölye çalışmalarımız için bize harika bir salon ayırdı. Ankara Adnan Ötüken İl Halk Kütüphanesi salonlarını ve Mehmet Akif Ersoy Edebiyat Müze Kütüphanesini bizim faaliyetlerimiz için açtı. Bu Vesileyle Kültür Bakanlığı Kütüphaneler genel Müdürlüğüne Ankara Milli Eğitim Müdürlüğüne teşekkürlerimi sunuyorum.

Mustafa ŞAHİN: Şehir dışında olanlar atölye çalışmalarına internetten katılabilirler mi ve yararı olur mu?

Osman ÇEVİKSOY: Atölye çalışmalarımız sırasında interneti çok sık kullanıyoruz. Özellikle hocaların katılımcılarla sürekli diyalogu internet üzerinden sağlanıyor. Ancak çalışmalarımızın en faydalı, en yetiştirici, olmazsa olmaz kısmı yüz yüze derslerdir. Bazı dönemler çalışmalarımıza Ankara dışından da katılanlar oldu. Yüz yüze derslere mutlaka geldiler. Yüz yüze dersler çalışmalarımızın vazgeçilmezi…

Mustafa ŞAHİN: Başka illerde yazar atölyeleriniz var mı?

Osman ÇEVİKSOY: Ankara dışında yok.

Mustafa ŞAHİN: Üniversitelerle irtibatınız var mı?

Osman ÇEVİKSOY: Katılımcılarımızın bir bölümü üniversite öğrencileri oluyor. İrtibat bu kadar…

Mustafa ŞAHİN: Yazarlık ve yazar atölyesi ile ilgili seminer, konferans veya farklı aktiviteler düzenliyor musunuz?

Osman ÇEVİKSOY: Atölyelerimizde yetişen katılımcılardan eserleri ortak kitaba girmiş olanlarla okuma programları düzenliyoruz. Biz, oldukça yaygın olan şiir okumalarından başka hikâye ve deneme okumaları da yapıyoruz. Bu okumaları atölye çalışmalarına katılan yeni arkadaşlarımızla da yapıyoruz. Atölyelerimizde yetişen ve müstakil kitap sahibi arkadaşlarımıza imza günleri düzenliyoruz. Usta yazar ve şairlerle söyleşiler düzenliyoruz. Avrasya yazarlar Birliğinin gerçekleştirdiği Edebiyat Yarenleri programlarına katılıyoruz.

Mustafa ŞAHİN: Üniversite ve liselerde program düzenleyip teşvik edici oluyor musunuz?

Osman ÇEVİKSOY: Üniversitelere ya da liselere hazırlanmış bir programla gidip sunmak gibi bir uygulamamız olmadı. Ancak AYB Edebiyat Akademisi hocaları olarak okullardan gelen davetlere mümkün olduğunca icabet ediyoruz ve bunun faydasına da inanıyoruz.

Mustafa ŞAHİN: Talep oluyor mu?

Osman ÇEVİKSOY: Evet oluyor. Sadece Ankara içinden değil bazı il ve ilçelerden de talep geliyor.

Mustafa ŞAHİN: Üniversite ve liselerden bu şekilde davet gelse en azından günübirlik seminerler verir misiniz?

Osman ÇEVİKSOY: Niçin olmasın?

Mustafa ŞAHİN: Bir yayın organınız var mı?

Osman ÇEVİKSOY: Var, Kardeş Kalemler dergisi… Avrasya Yazarlar Birliğinin kuruluşuyla yayın hayatına başlamış aralıksız her ay çıkarak 58. sayıya ulaşmış bir dergi.

Mustafa ŞAHİN: Bir yarışma düzenlemeyi düşünüyor musunuz?

Osman ÇEVİKSOY: Düşündük, düzenledik. Az önce de sözünü ettiğim Kaşgarlı Mahmut hikâye yarışması harika oldu. İlk aşamada on dört ülkede birinci, ikinci, üçüncüler seçildi. Birinciler Türkiye Türkçesine çevrildi. İkinci aşamada uluslar arası derecelendirmeler yapıldı. Uluslar arası birinciye ödülünü Kültür Bakanımız verdi. Muhteşem bir yarışmaydı. Bu yarışmanın iki yılda bir tekrarlanmasını isteyenler var. Niçin iki yılda? Hem ulusal, hem uluslar arası boyutu bulunan bir yarışma olduğundan iki yıldan önce sonuçlandırılması sağlıklı olmayabilir. Getirdiği külfet karşılanabilir ve devamlılık sağlanabilirse bu yarışmayı devam ettirmeyi düşünüyoruz.

Mustafa ŞAHİN: Birkaç ipucu verecek olursanız sizce yazarlığın sırları nelerdir?

Osman ÇEVİKSOY: Yetenek, donanım, dile hâkimiyet, istikrarlı yazma çalışmaları…

Mustafa ŞAHİN: Sizce yazar olmak isteyenler neleri yaptıktan, hangi özelliklere sahip olduktan sonra yazar atölyesine gelmeliler ve atölye çalışmalarına katılmaktan başka neleri de yapmalılar?

Osman ÇEVİKSOY: Yazar olmak isteyenler öncelikle kendilerinde bu yeteneğin var olduğuna inanmalılar. İyi bir okuyucu olmalılar. Yazar olmayı her şeyden çok istemeliler. Bize, herhangi bir yazarlığa hazırlayıcı kurstan geçmiş olarak, yazı denemeleri yapmış olarak gelirlerse daha iyi. Yüz yüze dersleri ve ev ödevlerini aksatmamalılar. Eleştirebilmeli ve eleştiriye tahammüllü olmalılar.

Bunlar olursa başarı şansları artar.

Mustafa ŞAHİN: Size, Avrasya Yazarlar Birliğine ya da AYB edebiyat akademisine ulaşmak isteyenler için iletişim bilgilerinizi verebilir misiniz?

Osman ÇEVİKSOY: osmanceviksoy@gmail.com

bilgi@ayb.org.tr

http://www.edebiyatakademisi.com

kardeskalemler@gmail.com

bilgi@kardeskalemler.com

Mustafa ŞAHİN: Söyleşimize katıldığınız için teşekkür ederim.

Osman ÇEVİKSOY: Ben teşekkür ederim.