Ayşe Filiz Yavuz

 

 

BASRA'DAN BALKANLAR'A GEZİ GÜNLÜKLERİ

 

Yazar: Osman Çeviksoy

Akçağ Yayınları, 1. Baskı, Ankara 2016, 206 sayfa

Osman Çeviksoy tanınmış bir hikayeci. Bu kitabı farklı bir tür olarak karşımıza çıkmış. Daha önceki tarihlerde yaptığı ve mensup olduğu edebiyat çevreleri tarafından çağrılı olduğu uluslararası toplantıların gezilerinde tuttuğu günlükleri, aldığı notları, yayınladığı Kardeş Kalemler Dergisi’ndeki yazıları toplayarak kitap halinde sunmuş.

Bu geziler Basra, Bağdat, Bakü, Halep, Karadağ, Kazan şehri ve Kıbrıs’tan oluşuyor. An be an aldığı notlar, yaptıkları şiir, edebiyat toplantılarının ayrıntılı bilgileri, yedikleri yemekler, gezdikleri mekanların nereler olduğu, bindikleri araçlar, rehberleri, yaptıkları konuşmalar, resmi görüşmeler bu kitap içinde yer almış.

Kitapta bir seyahatname anlatımı yok. Yazarın kitabın kapağına koyduğu “gezi günlüğü” ifadesi doğru. Gerçekten kitap okunduğu zaman anlaşılıyor ki (aslında günlük notlarına) yazarın kendisi yaptığı o geziyi an be an yeniden yaşayabilir. Ancak okuyucu için hatıralardan ziyade bu günlüklerdeki samimi ifadeler, hızlı okunmaya müsait, akıcı dil, sade bir Türkçe akılda kalacak olan bilgiler. Yazar günlük olduğu için gittiği ülke veya şehirler için fazla bilgi vermemiş. Bu bilgiler sadece Karadağ için var. Nüfus, coğrafya, sosyal yapı vs yani.

Yazarın özel amaçlı bir programla gittiği bu gezilerde kendilerine eşlik eden kişilerin samimiyeti ve rehberlik konusundaki profesyonelliği çok açık olarak görülüyor. Özel amaçlı gezilerde sokaktaki yerli halkla karşılaşmak genelde mümkün olmaz yada az olur. Bu da o coğrafyayı anlamada eksiklik yaratabilir. Ancak bu gezilerde hızlı bir şekilde görülmesi gereken yerler görülüp değerlendirilebilir. Kitapta bu durum gayet açık bir şekilde tespit edilebiliyor.

Yazar bu kitap ile düzenli bir gezi günlüğü nasıl tutulur, hem not tutulurken hem de etraf nasıl incelenir ve konuşmalara dahil olunur, onu gösteriyor.

ELEŞTİRİ:

Sık sık tekrarlara düşülmüş. Verilen bilgilerde aynı paragraf içinde de olmak üzere tekrar cümleleri var. Üç nokta çok sık ve uygun olmayan yerlerde kullanılmış. Az da olsa düşük cümle ve imla hatasına da raslanıyor. Ara başlıklardaki üç noktaya gerek yok. Cümle içinde gerekli olmayan çok sayıda büyük harf ile başlayan cümle var. Aynı cümle içinde bile aynı kelime bazan büyük bazen küçük harf ile başlamış.

O ülke ile ilgili bilgilerin olmayışı ikinci bir sıkıntı. Günümüzde o bölgelerin bir kısmında gezi imkanının artık olmayışı dolayısı ile bu sebepler, neden-sonuç ilşkisi, mevcut durumun anlatılması da gerekli.

Yazarın eline sağlık.

------------


Ayşe Filiz Yavuz, 2017, Ocak