Ayşe Filiz Yavuz

 

 

KÖK / Alp Paksoy

 

KÖK

Kelimelerin serüveni

Yazar: Alp Paksoy

Türü: Deneme

Ötüken Yayınevi, 1. Baskı, İstanbul, 2019

10 Tl, Kaynaklarla beraber 126 sayfa

Zaman zaman düşündüğümüz ve hatta 1980’lerde ve ondan daha önce Cumhuriyetin başlarında Öztürkçe-Türkçe-Osmanlıca adı altında tartıştığımız birçok kelimeyi köken aldığı yerden bugüne getirmiş yazar. Türkçe bildiklerimizin aslında Türkçe olmadığı ya da tersine yabancı zannettiklerimizin Türkçe olduğu gibi.

Bütün dil hazinemizin değerlendirmesi değil bu. Sadece bir kısmı, üstelik mizahi bir dil, anlatım ile. “Kahve Türkiye’de bilinmezken kahverengiye ne diyorduk?” ya da “Götürmek fiilinin kökü nedir?” gibi ara başlıklar atmış sayfalara. Nihat Sami Banarlı’dan, Atatürk’ten vs cümleler almış dilimize dair.

Bir kelimenin aslından başlayıp konuyu ilerletirken, beynimizin yaptığı çağrışım ve ilgili hangi kelimelere dair yaptığımız seyahatin bir roket hızındaki düşünce sistemini de kâğıda geçirmiş. Ben buraya nasıl vardım, şu kelimeden yola çıkarak?” diyerek kendi şaşkınlığını da dile getirmiş.

Yazılar kısa kısa. En uzunu bir kaç sayfa. Çoğu bir-iki sayfalık konular. çerez gibi bir kitap ve çok zevkli. Sarışın, ulan, kahve, af, ay, tüy, çolpa, uza, ütük, yalan, kötürüm, yorgan, organ …” diye giderken araya “ akrabanın ettiğini, çok güzel sanatlar, beniunutma, boş zaman…” diye başlıklar da kullanmış.

Kitaba dair çok daha fazla bilgi aktarmamak lazım. Keyfi kaçmasın, bir seyahat sırasında okunup bitecek, tam bir el, çanta, cep kitabı ve üstü şekerlenmiş çerez-yolluk tadında kitap. Üstelik faydalı.

Yazarın kalemine sağlık.

----------

Ekim 2019, Ankara

Ayşe Filiz Yavuz.