Ayşe Filiz Yavuz

 

 

HİKAYELER ve MASALLAR / Oscar Wilde
 

Hikayeler ve masallar

 

Oscar Wilde

Doğu Batı Yayınları

Nisan 2017, Ankara, 232 sayfa

Çevirenler: Çok Çevirmenli

Yayına hazırlayan: Gülperi Sert

 

46 yaşında hayata veda eden, İrlandalı bir yazar Oscar Wilde. Çok verimli ve dünya çapında üne kavuşmuş hikayeleri olan biri. Çok zeki, tahsilli, bir yazar. Hayatına dair esprilerin, zeki fıkraların anlatıldığı, zekiliğinin ve çirkinliğinin bilincinde olup bunu kendiyle alay konusu edebilen birisi.

Bu kitabında 17 masal ve hikaye yer alıyor. Bir kısmı çok bilinen masal-hikayeler. Bir kısmı ise hiç duymadıklarım.

‘Hikayeler ne anlatıyor, masallar ne anlatıyor’dan ziyade bu kitapta neler var yazara dair diye bakmak daha doğru.

Yazarın hayatına dair kitabın başında geniş bir özgeçmiş var. Burada onun biseksüel ve sosyalist olduğundan bahsedilmiş. Bu özelliklerine dair hikayelerinde bazı vurgular var. Ancak dikkat etmeyince ya da yazarın hayati bilinmiyorsa çok da fark edilmeyecek bir azlıkta. Ancak dikkat çeken bazı noktaların kitapta öne çıktığı tespit ediliyor.

1- Yazarın Yunan mitolojisine olan merakı. Hikayelerinde onlara dair bol vurgu var. Kendi hayatının dönemine ait karakterleri ile mitolojik varlıklar arasında bolca ilişki kurulmuş.

2- Şaşaaya olan vurgu. İster yergi ister övgü olsun, anlattığı hikayelerde bolca şaşaalı hayata dair vurgu ve ayrıntı var. Mermerlerin renk ve kalitesinden, mücevherlerin çeşit ve rengine, kullanılan pahalı ev eşyaları, süs eşyaları, kadehler, elbiseler, şapkalar, içkiler, uşaklar, at arabaları vs. Büyük evler, şatolar, malikanelerde geçen hayatlar. Hatta faytonları kullanan tüm uşakların bile üstlerinde hep kurk manto olduğunu görüyoruz. Bunlara dair çok ayrıntının verilmesi, ancak yazarın hayatında bunlar varsa veya özel merakı varsa mümkündür.

 

3- Hayal gücü fazla olan bir yazar olduğu, kullandığı karakterlerden de, olay örgülerinden de ortaya çıkıyor.

4- Yazarın hayatında dini unsurların varlığına dair bir bilgi (kitapta) olmasa bile hikayelerde bolca Hz Isa ve dini unsurun, vurgunun olduğunu görmek mümkün.

Çocukluğumuzda okuduğumuz bir hikaye vardı. Bahçesine çocukların girmesine izin vermediği için her baharda kışın hiç ayrılmadığı bir bahçe. Birgün çocuklar oraya gizlice girer ve o gün bahçeye birden bahar gelir, ağaçlar çiçek açar. Bir ağaç hariç. Küçük ve bu yüzden ağaca tırmanamayan bir çocuğun altında ağlayarak beklediği ağaca bahar gelmemiştir. Ev sahibi gelir ve çocuğu kaldırıp ağaca bırakır. Ağaç hemen çiçek acar.

Bu hikaye Oscar Wilde’a aitmiş. Bunu fark ediyorum. Ancak hikayede bir nokta var. Bahçenin sahibi gerçek hikayede bir devdir. Çocuğu ağaca ilk kez Çıkardıktan sonra o çocuk kaybolur. Çok yıllar sonra geri gelir. Hala küçük bir çocuktur. Dev sevinerek onun yanına gider ağaca çıkarmak için. Yanına gittiğinde çocuğun elleri ve ayaklarında kanayan çivi izleri vardır. Çocuk deve “ Geçmişte sen bana iyilik yaptın. Şimdi ben de seni cennet bahçeme götürüyorum” der. Yani Hz İsa’dır aslında bu çocuk.

Hristiyanlığa atıfta bulunulan çok daha fazla nokta vardır.

5-Felsefe kitabı. Bu bir masal veya hikaye kitabı olarak adlandırılsa bile her hikayede bolca felsefe var. Hatta bu gerçekte felsefenin yapıldığı bir kitap. Masal olarak adlandırılan yazıların sadeleştirilerek çocuklara masal yapılması mümkün ancak gerçekte tamamı büyüklere felsefe yapılan bir hikayeler bütünü. Masal filan asla değil.

-------

 

Haziran 2020-06-29

 

Ayşe Filiz Yavuz