Ayşe Filiz Yavuz Avşar

 

 

UŞAK

Yazar: Güner Dinçarslan / Roman / 184 sayfa/ İlk 24 inceleme kitabından biri.

Yazar Kayserili. Ödül almış kitapları var.

Kitap ilk başta neresi olduğu bilinmeyen bir coğrafyada, bir köyde, 1940'larda geçiyor. Kitap, Issız, akrabasız çok fakir bir adamın köy köy dolaşarak iş aradığı ve yorulduğu bir tepede yoldan geçen bir atlının onu davet etmesi ve köye götürmesi ile başlar. Adam hastadır, ölümüne az kalmıştır. Bu adamı uşak olarak yanında tutar ve ölmeden önce de çocukları ve eşini ona emanet eder. Ölünce bu köydeki başka bir eve uşaklık yapmaya başlar. Geride kalan ve ona emanet edilen eşin durumu iyi değildir. Köyün zengini olan bir ailenin gelini olmasına rağmen evden gitmesi istenmekte kocasının hastane masrafları ondan talep edilmekte, hakkı olan miras kocasının kardeşleri tarafından verilmek istenmemektedir. Uşak yani kitabın kahramanı bu parayı ödemek, ölen adamın atına sahip çıkmak ve ailesini korumak için çabalar durur. Sonunda amacına ulaşır, hatta o kadınla evlenir, çocuklarına sahip çıkar ve daha fazlası onların evlenmesini bile yaşar hayatında. Aslında ömrü boyunca sevilmemiş, çirkin olduğu hissi verilmiş, itelenmiş çok fakir adamın askerlik dönüşü verdiği bir hayat mücadelesi ve uşaklığın sonunda kazandıkları anlatılır kitapta.

Tabiat tasvirleri, fakirlik, çaresizlik, durağan bir anlatımdan sonra sürükleyici bir şekil alıyor kitap. Önce yavaş sonra hızla okunabiliyor. Süslü edebi cümleler kullanılmadan iyi bir anlatım yakalanmış. Yalın bir anlatım dili var. Kurgu fena değil. Ama yine de nasıl, niçin, bilinmeyen bir adama bu güven ve emanet neden soruları okuyucunun aklına sık sık geliyor.

Eleştiri: Oldukça fazla imla hatası, düşük cümle, tekrar cümlesi var. Bunlar düzeltilirse daha iyi bir kitap çıkacak ortaya. En önemlisi ise kitapta kullanılan aslında Türkiye’de bilinmeyen Çerkez kültürüne ait isim, kelime çokluğu. Okuyucu sık sık bunların sıkıntısını yaşıyor. Kitabın ilk sayfalarındaki kim kimdir sayfası olmasa bu sıkıntı daha da fazla olarak karşımıza çıkacak.

Yazarın bu kitabın içindeki isimlerin talep doğrultusunda eklendiğini belirtmesi kitabın ısmarlama olduğunu düşündürse de aslında öyle olmadığı, sonradan eklendiği bilgisi ile bu zorlamanın nereden kaynaklandığı anlaşılıyor. Bu zorlamanın düzeltilmesi gerekli olan en önemli nokta.

Romanın bir kültüre ait olduğunu göstermek için isimleri böyle seçmesine gerek yok. Coğrafya belirtmesi bile tek başına yeterli olabilir.

Düzeltmeler sonrası iyi bir kitap ortaya çıkacak.

------------


Ayşe Filiz Yavuz, 2016, Aralık